Faturaya itiraz süresi 8 gün mü? TTK m.21/2 ve fatura içeriğinin ispatı

Fatura, satılan malın veya görülen işin bedelini gösteren ticari belgedir. Türk Ticaret Kanunu, faturayı alan kişinin 8 gün içinde itiraz etmemesine bir sonuç bağlar. Bu rehber, fatura gönderen ve fatura alan şirketler için kuralın kapsamını, itirazın biçimini, e-fatura uygulamasını ve uyuşmazlık çıktığında ispat sorununu anlatır.

Rehber tacirler arasındaki faturalara odaklanır. Tüketici işlemleri ve vergi hukuku yönleri kapsam dışıdır. Bir alacak dosyası hazırlıyorsanız alacak dosyası belge kontrol listesi faturanın gönderildiğini gösteren kayıtları da sayar.

Kural ne diyor?#

TTK m.21/2'ye göre bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. Aynı süre, sözlü veya telefonla kurulan sözleşmeleri doğrulayan teyit mektupları için de geçerlidir (TTK m.21/3). Ticari işletmesi bağlamında mal satan veya iş gören tacirden, diğer taraf fatura verilmesini isteyebilir (TTK m.21/1).

Kuralın üç unsuru vardır:

1. Fatura alınmış olmalıdır. Süre düzenleme tarihinden değil, alıcının faturayı aldığı tarihten başlar.
2. İtiraz içeriğe yöneliktir. Bedel, miktar, birim fiyat, vade, teslim şekli gibi faturada yazılı hususlar.
3. Sonuç, kabul edilmiş sayılmadır. Bu bir karinedir; kesin bir borç ikrarı değildir.

Karinenin anlamı: kabul sayılma neyi kapsar?#

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, TTK m.21/2'nin faturayı alan ve 8 gün içinde itiraz etmeyen kişinin içeriği kabul etmiş sayılacağına dair bir adi kanuni karine öngördüğünü belirtmiştir. Kurul, alıcı faturaya itiraz etmemiş ve bedelini de ödemişse, bunun kural olarak sözleşmenin faturada belirtilen koşullarda kurulduğunu gösterdiğini kabul etmiştir (Yargıtay HGK, E.2024/629, K.2025/723, T.19.11.2025).

Adi karine, aksinin ispatı mümkün olan karinedir. Pratik sonucu ispat yükünün yer değiştirmesidir:

Aynı kararda Kurul, proforma faturanın TTK m.21 anlamında fatura olmadığını, içeriğine göre icaba davet veya icap (teklif) niteliği taşıyabileceğini de belirtmiştir. Proforma faturadaki koşullar, alıcının siparişi ve ödemesiyle sözleşmeye dönüşebilir.

İtiraz nasıl yapılmalı?#

TTK m.21/2 itiraz için özel bir şekil öngörmez. TTK m.18/3'teki noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP şartı, temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönme ihbarları içindir. Buna karşılık itirazın varlığını ve tarihini ispat yükü itiraz edene düşer.

Bu nedenle uygulamada şu yollar tercih edilir:

• Noter ihtarnamesi: Tebliğ tarihi ve içerik resmî olarak belgelenir.
• Kayıtlı elektronik posta (KEP): Gönderim ve teslim kaydı tutulur.
• İadeli taahhütlü mektup: İçeriğin ispatı için mektubun bir örneği saklanmalıdır.
• E-posta: Mümkündür; ancak alındığı ve içeriği tartışılabilir. Kullanılacaksa karşı tarafın alındı yanıtı saklanmalıdır.

İtirazın içeriği somut olmalıdır: Hangi faturaya, hangi kaleme, hangi gerekçeyle itiraz edildiği ve faturanın iade edildiği veya hangi tutarın kabul edildiği açıkça yazılmalıdır. "Faturayı kabul etmiyoruz" gibi genel bir ifade, uyuşmazlıkta itirazın kapsamını tartışmalı hâle getirebilir.

E-fatura reddi ve iade faturası#

Uygulamada e-fatura sisteminin ticari fatura senaryosu, alıcıya sistem üzerinden kabul veya red yanıtı verme imkânı tanır. Temel senaryoda ise itiraz genellikle sistem dışında yapılır. Mal iadesinde ise alıcının düzenlediği iade faturası kullanılır.

Sistem üzerinden verilen red yanıtı, itirazın tarihini gösteren bir kayıt olarak işe yarar. Ancak red yanıtının gerekçesi sınırlı kalabilir. Önemli uyuşmazlıklarda red yanıtına ek olarak gerekçeli bir yazılı itiraz gönderilmesi önerilir.

Ticari defterler ve olağan dışı kayıtlar#

Uyuşmazlıkta tarafların ticari defterleri sıklıkla incelenir. Ticari defterlerin ticari davalarda delil olabilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve kayıtların birbirini doğrulamış olması gerekir (HMK m.222/2). Bu şartları taşıyan kayıtların sahibi lehine delil olabilmesi için karşı tarafın defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi gibi ek koşullar aranır (HMK m.222/3).

İtiraz edilen bir faturanın borçlu tarafından deftere işlenmesi, uyuşmazlıkta itirazla çelişen bir delil olarak karşınıza çıkabilir. İtiraz edilen faturanın muhasebe kaydında nasıl izleneceği, itiraz yazısıyla uyumlu tutulmalıdır.

Dayanak: HMK m.222.

Fatura ile icra takibi#

Fatura ve cari hesap ekstresiyle ilamsız icra takibi başlatılabilir. Borçlu 7 gün içinde itiraz ederse takip durur (İİK m.62, 66). Bu aşamada alacaklının önünde iki yol vardır:

• İtirazın kaldırılması (İİK m.68): Alacağın imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış bir borç ikrarı belgesine ya da resmî belgeye dayanmasını gerektirir. Fatura kural olarak bu nitelikte değildir; borçlunun imzaladığı bir mutabakat veya borç ikrarı varsa durum değişebilir.
• İtirazın iptali davası (İİK m.67): İtirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılır. Ticari alacaklarda önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A).

İtirazın iptali davasında faturaya 8 gün içinde itiraz edilmemiş olması alacaklının elini güçlendirir; ancak teslim ve sözleşme ilişkisinin diğer delillerle desteklenmesi gerekir. Ayrıntı için itirazın iptali ve itirazın kaldırılması rehberine bakabilirsiniz.

Fatura gönderen için uygulama önerileri#

• Faturanın gönderildiğini ve alındığını gösteren kaydı saklayın (e-fatura sistemi, KEP, e-posta alındısı).
• Faturayı sipariş, proforma ve teslim belgesiyle aynı dosyada tutun.
• Dönemsel mutabakat mektubu isteyin; imzalı mutabakat, faturadan daha güçlü bir delildir.
• İtiraz gelirse cevabı yazılı verin ve itiraz edilen kalemi cari hesapta ayrıca izleyin.

Fatura alan için uygulama önerileri#

• Gelen faturaları kayıt tarihini gösterir biçimde günlük kontrol edin.
• İtiraz edilecek faturada 8 günlük süreyi alındı tarihinden hesaplayın.
• İtirazı gerekçeli ve ispatlanabilir bir yolla gönderin.
• İtiraz ettiğiniz faturayı itirazla çelişecek biçimde kayda almamaya ve ödememeye dikkat edin.

Özetle#

TTK m.21/2, faturayı alıp 8 gün içinde içeriğine itiraz etmeyen kişinin içeriği kabul etmiş sayılacağını öngörür. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bunu aksi ispat edilebilen adi kanuni karine olarak niteler; süre geçince ispat yükü faturayı alana geçer. İtirazın şekli serbesttir ama ispatlanabilir olmalıdır. Karine fatura içeriğine ilişkindir; teslim ve sözleşme ilişkisi ayrıca belgelenmelidir.

Sık sorulan sorular

Mevzuat durumu: 11 Ekim 2026. Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir ve sonuç taahhüdü içermez. Siteyi kullanmak veya iletişim formu göndermek avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz.