İşe iade davası ve fesihten önce savunma alınması

İş güvencesi, belirli koşulları taşıyan işçinin sözleşmesinin ancak geçerli bir sebeple ve kanundaki usule uyularak feshedilebilmesidir. Bu koşullara uyulmazsa işçi işe iade talebinde bulunabilir. Bu rehber işverenler ve insan kaynakları birimleri için savunma alınmasını, fesih bildirimini ve işe iade sürecini anlatır.

Fesih sürecinin adım adım akışı için iş sözleşmesinin feshi sürecine, fesihten önce kontrol edilecek belgeler için fesih öncesi işveren kontrol listesine bakabilirsiniz.

İş güvencesi kimleri kapsar?#

İş K. m.18'e göre iş güvencesi hükümleri şu koşulları taşıyan işçiye uygulanır:

İş güvencesi kapsamı dışındaki işçinin sözleşmesi fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse, işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir (İş K. m.17).

Geçerli nedenle fesih ve savunma#

Geçerli sebep; işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanabilir (İş K. m.18). Sendika üyeliği, işverene karşı hak arama başvurusu, hastalık nedeniyle kanuni bekleme süresindeki devamsızlık gibi hususlar geçerli sebep sayılmaz.

Fesih işçinin davranışı veya verimi ile ilgiliyse, işçinin hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan belirsiz süreli sözleşme feshedilemez (İş K. m.19/2). İşletme gereklerine dayanan fesihte (örneğin bir birimin kapatılması) savunma zorunluluğu bu hükümde aranmaz; ancak bu durumda da işveren sebebin gerçekliğini ve tutarlılığını ispat etmek zorundadır.

Haklı nedenle fesih ve hak düşürücü süreler#

İşveren, İş K. m.25'te sayılan sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller, zorlayıcı sebepler ve gözaltı veya tutukluluk hâllerinde sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hâllere dayanan fesih (İş K. m.25/II) savunma zorunluluğunun istisnasıdır (İş K. m.19/2).

Bu fesih hakkı, işverenin işçinin davranışını öğrendiği günden itibaren 6 iş günü ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır. İşçinin olayda maddi çıkar sağlaması hâlinde 1 yıllık süre uygulanmaz (İş K. m.26).

Karar noktası: Olay tespit edildiğinde iki seçenek vardır: 6 iş günü içinde haklı nedenle derhâl fesih veya savunma alınarak geçerli nedenle fesih. Hangi yolun seçileceği, olayın ağırlığına ve delillerin gücüne göre belirlenir. 6 iş günlük süre kaçırılmışsa, aynı olayın geçerli nedenle fesih bakımından değerlendirilip değerlendirilemeyeceği dosyaya özgü bir incelemedir.

Savunma talebi yazısı#

Savunma talebi yazısı kanunda ayrıntılı düzenlenmemiştir. Uygulamada iyi bir savunma talebinde şunlar bulunur:

1. İşçiye yöneltilen iddia: tarih, yer ve olayın somut anlatımı.
2. İddiaya dayanak olan belgeler veya tutanakların belirtilmesi.
3. Savunmanın yazılı veya sözlü verilebileceği ve nereye sunulacağı.
4. Savunma için verilen süre.
5. Süre içinde savunma verilmezse bu hakkın kullanılmamış sayılacağı.

Savunma tutanağı işçi ve tutanağı tutanlarca imzalanmalı, savunma vermekten kaçınma hâli de tutanakla belgelenmelidir.

Fesih bildirimi#

İşveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır (İş K. m.19/1). Bildirimde sonradan değiştirilmesi zor olan bir sebep gösterildiğinden, gerekçenin olaylarla ve savunma tutanağıyla tutarlı olması önemlidir.

Belirsiz süreli sözleşmelerde bildirim süreleri işçinin kıdemine göre 2, 4, 6 ve 8 haftadır; işveren bu sürelere ait ücreti peşin ödeyerek de fesih yapabilir (İş K. m.17). Bildirim şartına uyulmaması veya peşin ödeme, iş güvencesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz.

İşe iade süreleri: arabuluculuk ve dava#

Arabuluculuk görüşmelerine işveren bizzat, kanuni temsilcisi veya avukatı aracılığıyla katılabilir; işverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışan da işvereni temsil edebilir ve son tutanağı imzalayabilir (7036 s.K. m.3/18). İlk toplantıya geçerli mazeret göstermeden katılmamak, sonraki davada yargılama giderleri bakımından aleyhe sonuç doğurur (7036 s.K. m.3/12).

Davada feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Dava ivedilikle sonuçlandırılır; istinaf hâlinde bölge adliye mahkemesi kesin olarak karar verir (İş K. m.20).

İşe iadenin sonuçları#

Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verirse (İş K. m.21):

• İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. Başvurmazsa fesih geçerli sayılır.
• İşveren işçiyi başvurusundan itibaren 1 ay içinde işe başlatmalıdır.
• Başlatmazsa işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminat öder.
• Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları ödenir.
• Tazminat ve boşta geçen süre ücreti dava tarihindeki ücret esas alınarak parasal olarak belirlenir.

Arabuluculukta işe başlatma konusunda anlaşılırsa; işe başlatma tarihi, boşta geçen süre ücreti ve diğer hakların parasal miktarı ile işe başlatılmama hâlinde ödenecek tazminatın parasal miktarı belirlenmelidir. Aksi hâlde anlaşma sağlanamamış sayılır (İş K. m.21).

Özetle#

İş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesi geçerli bir sebeple ve yazılı, gerekçeli bildirimle feshedilir. Davranış veya verimle ilgili fesihte savunma alınması zorunludur; İş K. m.25/II'deki haklı nedenle fesih 6 iş günü ve 1 yıllık süreler içinde yapılmalıdır. İşçi 1 ay içinde arabuluculuğa, anlaşma olmazsa 2 hafta içinde mahkemeye başvurur. Feshin geçersizliği hâlinde işe başlatmama tazminatı 4-8 aylık ücret, boşta geçen süre ücreti en çok 4 aylıktır.

Sık sorulan sorular

Mevzuat durumu: 11 Ekim 2026. Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir ve sonuç taahhüdü içermez. Siteyi kullanmak veya iletişim formu göndermek avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz.